Zevenaar - Stadsrecht

Dat Johan II, hertog van Kleef, op 24 januari 1487 aan de plattelands ‘vrijheid’ Zevenaar stadsrechten verleende, werd in niet onbelangrijke mate ingegeven door militaire omstandigheden. Aan de grens met het Gelderse gebied diende Zevenaar een strategisch steunpunt te vormen. De burcht Sevenaer met zijn omringende bebouwing vormde een tussenstation en een uitvalsbasis voor de hertogen van Kleef. De Liemerse ambtsman Wessel van Loo heeft ongetwijfeld een belangrijke rol gespeeld bij de stadsrechtverwerving. Van Loo was een graag geziene gast aan het Kleefse hof als naaste medewerker en raadgever van Johan II.
Omstreeks 1487 was het voor het Kleefse vorstenhuis de hoogste tijd om orde op zaken te stellen. De reorganisatie moest bewerkstelligen dat aan grote geldverkwistingen aan het hof van Johan II een halt werd toegeroepen. Bovendien was het van groot belang om een aantal strategische punten voldoende versterking te bieden. In dat kader verleende Johan II in nauw overleg met Wessel van Loo in 1487 aan Zevenaar stadsrechten. Verlening van stadsrechten betekende overigens niet dat de inwoners van Zevenaar daardoor in een soort paradijs terecht kwamen. Ten opzichte van de omgeving verwierf Zevenaar wel het monopolie op markten en op de verkoop van brood en bier. Ook concentreerde de rechtspraak in de Liemers zich in Zevenaar. Het stadsbestuur kon op allerlei goederen accijnzen heffen. Met name die accijnzen of tijnzen drukten zwaar op de financiële positie van de nauwelijks vijfhonderd inwoners die de stad Zevenaar toen telde. Plunderingen van steeds wisselende legers zorgden er ook voor dat in financieel opzicht weinig opgebouwd kon worden. Natuurlijke rijkdommen waren niet voorhanden. Besmettelijke ziekten lieten regelmatig diepe sporen na. In het nieuwe stadje bepaalden de burgers allerminst op democratische wijze hoe het beleid er uit moest zien. Invloed op het bestuur was voorbehouden aan enkele welgestelde families. De namen Palick, Spieringh, Smullingh, Poelwick en Momm duiken in dat verband regelmatig op.

Bron: - P. van Peteghem, Zevenaar 500 jaar geleden gesticht, in: Zevenaar stad in de Liemers, Zutphen, 1986. - W. Zondervan, Het oud-archief van Zevenaar en het Ambt Liemers 1501-1816, Zevenaar, 1973.

Volgende onderwerp: Statistieke beschrijving

Terug naar de vorige pagina