Zevenaar - Hart van de Liemers

Eeuwenlang had het stadje Zevenaar, het hart van de Liemers, de tijden niet mee. Na de hertogen van Kleef, waren het de keurvorsten van Brandenburg en nadien de Pruissen, die hier de dienst uitmaakten. Groei zat er door de voortdurende malaise nauwelijks in. In 1793 telde Zevenaar nog slechts negenhonderd inwoners. Het gezicht van Zevenaar werd gedurende lange tijd bepaald door twee belangrijke huizen: het huidige huis Zevenaar aan de Wittenburgstraat en de inmiddels al lang gesloopte burcht Sevenaer, die een aantal van zijn geheimen prijsgaf bij opgravingen op het terrein van de voormalige Mavoschool aan de Nieuwe Doelenstraat. Kenmerkend voor Zevenaar was ook de omwalling en de gracht, alsmede de vier stadspoorten te weten: de Bleckse-, Griethse-, Didamse- en Kerkpoort. Na de woelingen van de Franse tijd werd Zevenaar op 1 juni 1816 toegevoegd aan het Koninkrijk der Nederlanden. De gemeente Zevenaar telde toen 2564 inwoners, waarvan er duizend woonachtig waren in de stad zelf.
De negentiende eeuw was een periode van grote misoogsten, ziekten, honger en ellende. Handel en nijverheid van betekenis waren hier nauwelijks te vinden en het merendeel van de inwoners vond een karig bestaan in de landbouw of leefde van de bedeling. De aansluiting op het spoorwegnet in 1856 betekende niet onmiddellijk dat Zevenaar werd opgestoten in de vaart der volkeren, het duurde nog tot 1907 voor Zevenaar een nijverheid van enige omvang kreeg. Max von Gimborn vestigde toen zijn inktfabriek in huize De Doelen en in 1920 kwam de Turmac sigarettenfabriek, die werk bood aan veel inwoners en mensen uit de omgeving. Rond 1940 bood Zevenaar een redelijke infrastructuur in de vorm van een aantal middenstandszaken, een ziekenhuis en enkele scholen voor het voortgezet onderwijs. De Tweede Wereldoorlog bracht Zevenaar grote schade toe waardoor de wederopbouw evenwel met veel élan ter hand werd genomen. Nieuwe woonwijken verrezen in snel tempo rond de oude kern en het aantal inwoners steeg daardoor navenant. Zo telde de gemeente Zevenaar in 1958 nog tienduizend inwoners; in 1973 bedroeg dit aantal evenwel reeds 25.000. Vervolgens werd in 1979 het hoogtepunt bereikt met 27.500 inwoners. Door het streekplan Midden-Gelderland, dat Provinciale Staten van Gelderland in 1978 hebben vastgesteld, is de rem gezet op de groei van het inwonertal. Hierdoor is het aantal inwoners teruggelopen tot rond de 26.000.

Bron: - A.J.M. Akkermans, M.A.M. van den Heuvel en G.J.H. Krosenbrink, (red.), Zevenaar stad in de Liemers, Zutphen, 1986. - Gemeentearchief Zevenaar. - W. Zondervan, Het oud-archief van Zevenaar en het Ambt Liemers, 1501-1816, Zevenaar, 1973.

Volgende onderwerp: Hervormde Gemeenschap

Terug naar de vorige pagina