Wehl - Spoorweg

De eerste spoorlijn in ons land, die tussen Amsterdam en Haarlem, werd in 1839 geopend. In de daaropvolgende tientallen jaren breidde zich geleidelijk een net van spoorwegen over het land uit. De Ned. Rhijnspoorweg Mij. exploiteerde sinds 1856 de lijn van Arnhem via Zevenaar naar Emmerik. De spoorlijn door Wehl dateert van 1885. Wij zijn gewend te spreken van 'het traject Arnhem - Winterswijk', maar die term kan ons, wat de ontstaansgeschiedenis betreft, op een dwaalspoor brengen. Niet alleen is, zoals we zagen, de spoorver binding tussen Arnhem en Zevenaar bijna dertig jaar ouder dan de lijn Zevenaar - Winterswijk, maar ook lag de exploitatie in handen van verschillende maatschappijen. 'Onze' lijn was van de 'Geldersch-Overijsselsche Locaal Spoorweg Maatschappij', kortweg de G.O.L.S. Een gevolg van die situatie was, dat men in Zevenaar twee stations had. Wie van Arnhem (of Westervoort of Duiven) naar Wehl wilde reizen, moest in Zevenaar overstappen, dat wil zeggen: uitstappen, naar het G.O.L.S.-station lopen, een ander plaatsbiljet kopen en wachten tot de trein uit Didam kwam, die na een ruime adempauze de terugtocht in oostelijke richting zou aanvaarden. 'Tijd is geld'gold in de gemoedelijke oude tijd in mindere mate dan thans. Bij het bekijken van een dienstregeling uit de beginperiode stellen we vast, dat de reistijd meer dan het dubbele was van die van nu. Dat kwam door de lagere snelheid van de trein en de lange stoptijden aan de stations en haltes. Maar we kunnen de zaak ook van een andere kant bekijken: vergeleken met diligence of rijtuig maakte de spoortrein een opzienbarende verkorting van de reistijd mogelijk. Door de samenwerking tussen en het samengaan van spoorwegmaatschappijen - in 1937 bekroond door de vorming van één landelijke maatschappij, de N.S. - werden de reismogelijkheden steeds meer gestroomlijnd. Het materieel werd dat ook, in letterlijke zin, toen omstreeks datzelfde jaar de eerste dieseltreinen op het traject Arnhem-Doetinchem gingen rijden. Het stationsgebouw van 1885 werd in 1914 van een verdieping voorzien en verkreeg daardoor het typische aanzien van de (vaak witte) N.S.-stations annex woning van de chef. Dit station werd in 1973 vervangen door het huidige, helaas minder karakteristieke, gebouw. Op kleine schaal gezien heeft de aanleg van de spoorlijn hier en daar probleempjes veroorzaakt, vooral door de verlegging of afsluiting van wegen en paden. Maar in groter verband is een welkome ontsluiting het gevolg geweest. De stoomfluit hoor je niet meer,de locomotief met rookwolk zie je alleen nog op 'n verkeersbord, de kolentender staat in 't museum, de bewegende seinarm is verdwenen, derde klasse kun je niet meer reizen, de conducteur komt geen gaslamp meer aansteken, het kartonnen treinkaartje (en perronkaartje) van 3 x 5 1/2 cm is verleden tijd. Maar het gemak, dat Wehl al ruim honderd jaar heeft van de spoorwegverbinding, bestaat nog volop.

Volgende onderwerp: Tapperijen

Terug naar de vorige pagina