Wehl - Naam

Naamsverklaring van plaatsen en gemeenten is een hachelijke zaak, waarbij zelfs de geleerden elkaar maar al te vaak tegenspreken. Aan de verklaring, die dr. J. de Vries voor de naam Wehl geeft, namelijk wiel, door dijkinbreuk ontstane kolk, moet worden getwijfeld. Niet alleen vanwege de plaatselijke omstandigheden, maar bovendien omdat het woord wiel in deze streken niet inheems schijnt. Hier zegt men kolk of waaij. Een bevredigende naamsverklaring bestaat er nog niet, zodat we het maar zullen doen met de aardige vondst: Wat Een Heerlijk Land.
Wat de spelling betreft, is het zo, dat oudtijds de naam op nogal uiteenlopende wijze werd geschreven: Weel, Weell, Wele, Wyelle etc. Als gevolg van de Kleefse c.q. Pruisische invloed raakte de spelling Wehl ingeburgerd. De gemeente raakte zelfs zo aan die schrijfwijze gehecht, dat zij, toen de posterijen er in 1883 toe overgingen, om overeenkomstig de door de Koninklijke Akademie van Wetenschappen samengestelde 'Lijst van Nederlandsche Plaatsnamen' de spelling Weel te hanteren, overigens tevergeefs, verzocht, de naam weer als Wehl te schrijven. In 1887 is de P.T.T. echter alsnog overgegaan tot de hantering van de vanouds gebruikelijke spelling. Ook op het in 1885 tot stand gekomen spoorstation werd aanvankelijk voor de plaatsaanduiding de nieuwe spelling gebruikt. Na protest van het gemeentebestuur besloot de Minister van Waterstaat evenwel, dat ter voorkoming van verwarring op het naambord zou worden vermeld WEHL OF WEEL(!) Waarschijnlijk is twee jaar later ook hier de afwijkende schrijfwijze geruisloos verdwenen.
In de 'Lijst der Aardrijkskundige Namen van Nederland', die het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap in 1936 het licht deed zien, komt de gemeente als Weel voor. Toen de regering mededeelde slechts de in de lijst gebruikte spelling te zullen toepassen, en dat deze 'ook dient te worden aangenomen door de onder Haar gezag staande organen, instellingen en diensten' rezen er echter zoveel bezwaren bij zowel de gemeente- als provinciale besturen, dat de ministerraad later besloot voorshands de tot dusver gebruikte spelling te hanteren...
Wat Nieuw-Wehl betreft: oorspronkelijk heette deze nederzetting Achter-Wehl. Bij raadsbesluit van 27 juni 1933 echter, werd naar aanleiding van een door de pastoor van Achter-Wehl ingediend adres de naam Achter-Wehl vervangen door Nieuw-Wehl, 'omdat het woord 'achter' wel wat achterlijk klinkt voor een wijk die zo'n geheel nieuw aanschijn heeft gekregen'.

Volgende onderwerp: Nijverheid

Terug naar de vorige pagina