Wehl - Kerkelijk leven

Katholieke parochies
Voor zover thans bekend, moet de huidige R.K. Sint Maartens kerk, waarvan het oudste deel teruggaat tot de 12de eeuw, zijn gebouwd als kapel, die vanuit Zeddam werd bediend. Wanneer Wehl van de parochie Zeddam is afgescheiden weet men niet. In ieder geval wordt Wehl reeds in 1234 als een zelfstandige parochie vermeld. De kerk had vanouds twee vicarieën, toegewijd aan resp. St. Anna en aan O.L.V. en St. Elisabeth. Omstreeks 1480 is het kerkgebouw met uitzondering van het onderste deel van de toren geheel in Gothische stijl herbouwd. In 1854/55 werd de kerk belangrijk, vergroot. Daarna volgden ingrijpende verbouwingen in resp. 1894/95 en 1915/16. Bij deze laatste restauratie werd een grafzerk van Henrick van Hackfort ontdekt, die thans buiten de kerk ligt, alsmede een altaartafel, daterende uit 1483, en een geheel gemummificeerde kat. Van 1854 tot 1886 behoorde ook Kilder tot de parochie Wehl. Als pastoors worden achtereenvolgens vermeld:
Henricus Post, 1456
Henrick Giesbertz, 1466-ca. 1496 overleden
Gisbert van Broikhusen, 1510
Albert Bruenis, 1567
Hermannius Castrop, 1593-na 1612
Gerardus Bronraedt, ....-1613 overleden
Joannes Focco Danglius, 1620, 1636
Johan Scholten, 1640
Godefridus Gualtheri (of Wolters), ca. 1643-1652
Theodorus van Buijtenwijck, 1652-ca. 1656
Theodorus van der Horst, ca. 1656-1665 overleden
Hubertus Nelissen, 1665-ca. 1671
Paulus Nelissen, ca. 1671-1723 overleden
Joannes Adolphus Lubbers, 1724-1732 overleden
Gerardus Hesseling, 1733-1757 overleden
Wilhelmus Strijker, 1757-1769
Joannes Tack,1769-1805
Arnoldus Immermann, 1805-1815
Fredericus te Welscher, 1816-1837 overleden
Arnoldus Franciscus Huberts, 1837-1846
Ludovicus Gerardus AntoniusJansen, 1846-1852
Carolus Kleve, 1852-1893 overleden
Cornelis Brom, 1893-1906
Gerhardus Hendricus Wilhelmus Wigman Roelofs, 1906-1908 overleden
Jacobus Berndes, 1908-1915 overleden
Augustjacobus Stephanus Dillmann, 1915-1927 overleden
Hendrikus Johannes Holtslag, 1927-1944 overleden
Henricus Antonius Joannes Smals, 1944-1963 overleden
Marinus Maria Birgitta Koggel, 1963-1973
Reinerus Hermanus Gerardus van Eijden, 1973-1979
Hermanus Gradus Franciscus Brummelhuis, 1979-

Op 19 maart 1925 werd in Nieuw-Wehl opgericht de parochie van O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand; de kerk dateert van hetzelfde jaar. Als pastoors traden op:
Hendricus van Ooijen, 1925-1952 overleden
Nicolaas Joannes Willebrordus van Dieden, 1952-1955
Herman Theodorus Augustinus Wouters, 1955-1960
Hermannus Platenkamp, 1960-1965
Johannes Martinus Verweerde, 1965-1968
Johannes Ludovicus de Wit, 1968-

Niet onvermeld mag hier blijven de aanwezigheid van de zusters Dominicanessen die in 1893 alhier het St. Rosaklooster stichtten. Vooral op het gebied van onderwijs en volksgezondheid (wijkverpleging) hebben de zusters zegenrijke arbeid verricht. In 1986 kwam er een eind aan haar aanwezigheid. Niet minder belangrijk, maar vooralsnog van kortere duur (namelijk vanaf 1931) is de werkzaamheid van de Broeders van Maastricht. Het onderwijs was hun hoofdtaak, maar daarnaast werd vanuit het St. Martinusklooster veel goed werk verricht op terreinen als jeugdbeweging, parochieassistentie, zangkoren en EHBO.

Hervormde gemeente
In het begin van de 18de eeuw ontstond vooral dankzij het feit dat Zutphense, Doesburgse en Doetinchemse eigenaren van in Wehl gelegen goederen, hun hofsteden bij voorkeur aan Hervormde boeren verpachtten, een kleine Hervormde gemeenschap. Met de financiële steun van de Kleefse overheid, die een vicarie ter beschikking stelde en de bijdragen van een aantal vermogende personen buiten Wehl, kon in 1721 een Hervormde gemeente worden gesticht. Een jaar later werd de eerste predikant benoemd. Aanvankelijk maakte men voor het houden van de diensten gebruik van de havezathe Broekhuizen. Maar sinds 1725, toen een woning voor de predikant werd aangekocht, kwam de gemeente bijeen in de pastorie, waar enige jaren later een klein kerkje aangebouwd werd. Na in 1820/21 grondig te zijn verbouwd, werd de kerk in 1857 afgebroken en vervangen door een nieuwe, die eerst in 1900 van een toren werd voorzien. De toen aangebrachte, uit 1784 daterende, luidklok is afkomstig uit de kerk van het Friese dorp Steggerda. Het orgel is van 1874 en werd vervaardigd door H. Haffmans te Doetinchem. Als predikanten stonden achtereenvolgens op de kansel:
Th.Chr. Havenberg, 1722-1728
J.J. Scheib, 1729-1779 overleden
J.H. Willemsen, 1780-1809 overleden
A.J. van der Burg, 1810-1830
Chr. Paré, 1830-1839
H.H.M. Horst, 1840-1846
W. van Wetering, 1847-1850
J. Noordink de Wilde, 1850-1894
J.W.A. Klinkhamer Bredius, 1898-1903
P. Blaauw, 1903-1908
W. Coenraad,1909-1917
J.H. Semmelink, 1917-1927
R. van der Hoeven, 1927-1930
C.M. van Endt, 1931-1935
A.P. Mijnarends, 1935-1940
Ph.W. Bergkotte, 1940-1944
H.A. Hauer, 1944-1946
R. Boschloo, 1947-1970
H. Hoekstra, 1972-1977
G. Bouman, 1977-1980
D. Plantinga, 1981-1985
Mevr. J. de Zwart, 1985-
Ds. Grandia (6 juli) 2003-.... (Halve weektaak te Wehl, andere helft omroeppastor bij IKON)

Volgende onderwerp: Kerkhoven

Terug naar de vorige pagina