Wehl - Huwelijken

Wie bladert in de Wehlse katholieke trouwboeken van vóór 1816 (ze berusten op het Rijksarchief in Gelderland), treft heel wat huwelijken aan van mensen, die nooit in Wehl hebben gewoond. Dikwijls dragen de huwelijkspartners duidelijk uitheemse namen. Heeft Wehl de functie gehad van het legendarische Schotse plaatsje Gretna Green? Hoe zit het met die vreemde mare, dat in Wehl geldige huwelijken konden worden gesloten, die elders niet geldig zouden zijn? Er moet toch iets meer aan de hand zijn geweest dan een toeloop van katholieken uit de omringende Gelderse plaatsen als gevolg van de enclave-positie. Met welwillende hulp van Mgr. Th.G.A. Hendriksen te Utrecht kon de volgende verklaring van het fenomeen boven water worden gebracht. Om een eind te maken aan onduidelijkheden in het kerkelijk huwelijksrecht, werd op 11 november 1563 het decreet 'Tametsi' van het Concilie van Trente uitgevaardigd. De strekking hiervan was, dat huwelijken alleen geldig waren als ze voor de pastoor en twee getuigen waren gesloten. Door de een of andere oorzaak werd dit decreet in de Wehlse kerk echter niet afgekondigd, waardoor het in Wehl niet gold. In 1741 werd bij de 'Declaratio Benedictina' bepaald, dat gemengde huwelijken niet aan 'Tametsi' gebonden waren. In 1907, bij 'Ne Temere', werd 'Tametsi' voor heel Nederland van kracht, ook waar het voordien niet afgekondigd was en ook voor gemengde huwelijken. Tot 1907 was in Wehl dus het jawoord voor pastoor en twee getuigen strikt genomen niet vereist voor een geldig kerkelijk huwelijk. Om ook over de protestantse huwelijken iets eigenaardigs te vertellen, nemen we het doopboek van de N.H. gemeente ter hand en slaan de jaren 1797 en 1798 op. Acht huwelijken werden er in die twee jaar voor de Wehlse dominee gesloten. Maar... in drie gevallen waren beide trouwlustigen woonachtig in Deventer, twee maal in Holten, een maal in Zutphen, een maal in Amsterdam, terwijl eenmaal bruid en bruidegom uit Emmerik en Deventer stamden. Ook hier zou men zeggen: was Wehl dus toch een soort Gretna Green?!

Volgende onderwerp: IJsbaan

Terug naar de vorige pagina