|
Van cultureel leven in de huidige betekenis van het woord
valt in het Wehl van vroeger eeuwen weinig of niets te bespeuren. Of er, zoals
in het aangrenzende Berghse, schutterijen bestaan hebben, is zelfs nog een
vraag. De huidige Wehlse schutterij De Eendracht dateert van ongeveer 1935 en de
Nieuwwehlse gelijknamige vereniging van 1948. De schutterij Sint Martinus werd
eerst in 1951 opgericht. De eerstgenoemde vereniging De Eendracht is ontstaan
uit de gelijknamige fietsclub die in juni 1901 onder de veranda van het
stationskoffiehuis het levenslicht zag. Oprichters waren B. Siebes, H. Meijer,
W. van Uum, Th. Verwaaijen, W.van Raaij, L. Gudde en G. Thuis. Naast het
organiseren van fietstochten hield de vereniging zich ook bezig met het
opluisteren van de kermis. Dat blijkt ondermeer uit een in het gemeentearchief
berustend request uit 1910. Th. Verwaaijen, voorzitter van de fietsclub, vraagt
daarin beleefd aan B. en W. aan genoemde vereniging vergunning te willen
verleenen om op zondag 22 mei a.s. in optocht naar de laan van Broekhuizen te
trekken, daar fietswedstrijden te houden en in optocht terug te gaan naar het
dorp, alles begeleid door muziek. De feesten zullen een aanvang nemen des
namiddags 4 uur en eindigen ten 8 uur en tevens vergunning om op het terrein
bier te schenken'.
 |
|
Vlugschrift 1939 |
|
Op het eind van de jaren '30 werd de wielerclub omgezet in
een schutterij,
die in 1952 haar eigen uniform kreeg en behoeve van het zelfde
doel als
oorspronkelijk De Eendracht ook had, namelijk het meer luister
bijzetten aan
de festiviteiten op processie-zondag, was al eerder, namelijk in
1896, door
een tiental muziekliefhebbers een fanfarecorps opgericht onder de
naam
Ad Majorem Dei Gloriam (Tot meerder eer van God), afgekort A.M.D.G. Op 1 augustus 1914 werd voor het eerst een voetbalvereniging opgericht. Aanvankelijk
werd ze Sparta gedoopt, maar in 1917 werd de naam Concordia aangenomen. In 1871
is er sprake van de societeit De Vriendschap. Omstreeks die tijd moet er ook al
een leesgezelschap bestaan hebben, want in augustus 1878 werd er door het hoofd
van de openbare lagere school A.G.E. Hoijer een nieuw leesgezelschap opgericht,
waarvoor zich binnen een week reeds een veertigtal deelnemers meldde. De
'voorwaarden van deelneming' waren: In de maand Augustus van ieder jaar betalen
de leden 50 cts. contributie zonder meer. Indien er 25 of meer leden zijn,
worden voor de gezamenlijke contributie boeken aangekocht; zijn er te weinig
leden dan wordt er niet gelezen. Voor de betaalde 50 cts. ontvangen de leden
wekelijks (des Vrijdags of des Zondags) gratis een boek ter lezing gedurende
October, November, December, Januari, Februari en Maart.
De boeken mogen 8 of 14
dagen gehouden worden. In April worden de boeken alle verloot, zodat ieder lid
een boek cadeau krijgt. Ieder jaar worden nieuwe boeken aangekocht. De leden
dragen zorg, dat de boeken niet verloren gaan, noch beschadigd worden. De
directie geschiedt gratis. 'Voor een bagatel dus', zo meldde de Zutphensche
Courant van 28 augustus 1878, 'kan men zich een uitspanning verschaffen,
waardoor de lange winteravonden nuttig en aangenaam besteed worden'. Hoe lang
het gezelschap bestaan heeft, valt niet na te gaan. Waarschijnlijk was het al
ter ziele toen omstreeks 1900 de parochiebibliotheek 'St. Martinus' werd
gesticht. |
