Didam - Industrie

Tot 1940 was Didam een plattelandsgemeente met nauwelijks industrie. Veel mensen verdienden hun boterham in de agrarische sector en in de bouwnijverheid. Er waren wel enkele aannemersbedrijfjes en bijvoorbeeld klompenfabriekjes, maar dat waren meestal éénmans- of familiebedrijven.

De eerste echte, grotere werkgever was Abram Milgram. Hij behoorde tot de vele joden die in de jaren dertig van de vorige eeuw vanuit het Oosten vluchtten voor het toenemende anti-semitisme. Milgram begon in een voormalige houtzagerij bij het station een borduurselfabriek. Het gezin aardde goed in Didam en kreeg in 1932 de Nederlandse nationaliteit. Waarschijnlijk werd kort daarna enige zoon Samuel eigenaar van de fabriek; in 1933 kreeg hij van B en W de bouwvergunning voor een forse uitbreiding. De Milgrams boden aan tientallen Didamse meisjes en jonge vrouwen werk. Door de groeiende internationale economische crisis en de grote onrust over Hitler’s bedoelingen, liep de omzet van het bedrijf echter sterk terug tot het faillissement er op volgde. In de oorlogsjaren dook de familie Milgram onder.

In 1941 vestigde zich in het leegstaande pand A. Veldhuis uit Den Haag met zijn staalwol- en krullenfabriek (Metalino). Zijn sympathie voor de bezetter zal daarbij een rol gespeeld hebben. Het bedrijf verschafte in de goede jaren na de oorlog aan zo’n veertig mensen werk; door automatisering liep dat aantal op den duur terug tot circa vijfentwintig.

Midden jaren vijftig begonnen enkele bedrijven voorzichtig met een nevenvestiging in Didam. De Nederlandsche Poetsdoekenfabriek te Arnhem startte hier een textielbedrijfje voor de productie van overalls. In Arnhem waren weinig uitbreidingsmogelijkheden. Dat gold ook voor de Ritmeester sigarenfabriek te Veenendaal. In 1955 opende de directie een modern filiaal aan de Willibrordusweg. Daarnaast bouwde de poetsdoekenfabriek onder de naam ‘Confectieindustrie De Liemers’ ook een nieuw pand. Vele tientallen (jonge) mensen verdienden bij deze bedrijven jarenlang hun inkomen.

De doelstelling van het gemeentebestuur – plaatselijke arbeid voor de inwoners – leek succes te krijgen. Door de forse groei werd het voor de bedrijven zelfs noodzakelijk personeel uit de omliggende plaatsen te werven. In 1957 opende de Deventer textielfabriek Ankersmit een filiaal in Didam (nu: ‘Schaars Landbouwwerktuigen’). De aanzet tot de belangrijke ‘industriële ontginning’ van Didam was op gang gekomen. Een actief vestigingsbeleid met gunstige voorwaarden, de aanleg van industrieterreinen en de goede bereikbaarheid daarvan zijn de oorzaken van de enorme groei van de industriële bedrijvigheid in Didam.

Bronnen:

Volgende onderwerp: (Jaar-)markten